Müvekkillerimizi Türkiye’deki ulusal patent başvurularının yapılması ve takip edilmesi süreçlerinde Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde temsil etmekteyiz. Patentler, Türkiye sınırları içerisinde geçerli olmak üzere 20 yıllık bir koruma süresiyle verilmektedir. Türkiye’de patent süresinin uzatılması veya tamamlayıcı koruma sertifikası (SPC) uygulaması bulunmamaktadır.

1. Başvuru Aşaması

Başvuru yapıldıktan sonra, başvuru tarihinden itibaren 12 ay içerisinde araştırma talebinde bulunulması ve ilgili ücretlerin ödenmesi gerekmektedir. Aynı süre içerisinde hem araştırma hem inceleme talepli birleşik bir başvuru yapılması da mümkündür; bu durumda ilk bildirime araştırma ve inceleme raporu birlikte dâhil edilir.

Olası ek ücretler:

Çok sayıda istem veya açıklama sayfası bulunması gibi durumlar için ek ücret alınmamaktadır.

Başvuru dili:

Bir ulusal patent başvurusu, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülkelerden herhangi birinin diliyle yapılabilir. Ancak başvuru tarihinden itibaren 2 ay içinde tarifnamenin Türkçe çevirisinin sunulması gerekmektedir.

Başvuru tarihi alınabilmesi için asgari şartlar:

Başvuru sahipleri, aşağıda yer alan belgeleri sunmaları hâlinde, başvuru tarihinden itibaren 2 ay içinde şekli eksikliklerin tamamlanması koşuluyla başvuru tarihi elde edebilirler:

• Patent verilmesi talebini içeren yazılı bir belge,
• Başvuru sahibinin kimliği veya en azından iletişim kurulabilecek bir bilgi,
• Buluşu açıklayan bir tarifname veya daha önce yapılmış bir başvuruya atıf.

Ulusal patent başvurusuna ilişkin gereklilikler:

Başvuru sahipleri, kanunen öngörülen asgari gereklilikleri karşılamak için aşağıdaki belgeleri sunmalıdır:

• Resmî başvuru formu,
• Buluşa ilişkin tarifname,
• Bir veya birden fazla istem,
• Tarifname ya da istemlerde atıf yapılan varsa çizimler,
• Özet,
• Resmî ücretlerin ödenmesi.

2. İnceleme Aşaması

TÜRKPATENT, inceleme sürecinde ilk inceleme raporunda patent verilebilirlik açısından olumsuz görüş bildirilirse “inceleme döngüsü” uygular. Başvuru sahibinden, ilk inceleme raporuna yanıt vermesi istenir. İkinci inceleme raporunda hâlâ olumsuz görüş bulunuyorsa, itirazların giderilmesi için üçüncü ve son bir fırsat daha tanınır (üçüncü döngü). Üçüncü inceleme raporunda da istemlerin hiçbirinin patentlenebilir olmadığı değerlendirilirse, başvuru nihai olarak reddedilir. Ancak inceleme raporlarında en az bir istemin patentlenebilir olduğu belirtilmişse, başvuru bu istem(ler) esas alınarak tescil sürecine geçebilir.

3. Tescil Aşaması

TÜRKPATENT başvurunun tescile uygun olduğuna karar verdiğinde, başvuru sahibi bu karar hakkında bilgilendirilir ve söz konusu karar Resmî Patent Bülteni’nde yayımlanır. Patent tescil belgesi almak için ücret ödeme tercihe bağlıdır.

4. Yıllık Ücretler

Türk patent başvuruları, başvuru tarihinden itibaren üçüncü yıldan başlayarak her yıl yıllık ücret ödenmesine tabidir. Yıllık ücret, patent başvurusunun yıldönümüne tekabül eden ayın aynı gününde ödenmelidir. Bu sürede ödeme yapılmazsa, 6 aylık ek süre içerisinde zamlı olarak ödeme yapılması hâlinde hak kaybı yaşanmaz.

Bu ek 6 aylık süre içinde de ödeme yapılmaması durumunda, hak kaybı oluşur ve bu kayıp, TÜRKPATENT’in bildiriminden itibaren 2 ay içinde itiraz harcı ödenerek telafi edilebilir. Bu telafi talebi için süre ihlaline dair herhangi bir gerekçe sunulması zorunlu değildir.

5. İtiraz

TÜRKPATENT kararları genellikle Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’na taşınabilir. Bu kurul bir tür “itiraz kurulu” gibi hareket eder. Kurulun kararları ise Ankara’daki Fikri ve Sınai Haklar İhtisas Mahkemeleri nezdinde dava konusu yapılabilir.

6. İtirazlar / Üçüncü Kişi Görüşleri

Türkiye’de, patent tescil edildikten sonra söz konusu patente karşı itiraz yolu açıktır. İtiraz süresi, tescil kararının Resmî Patent Bülteni’nde yayımlanmasından itibaren 6 aydır. Bunun dışında, patentin geçerliliği ancak yetkili mahkemelerde açılacak hükümsüzlük davası ile tartışmaya açılabilir.

Üçüncü kişiler, patent başvurusunun Resmî Bülten’de yayımlanmasından sonra görüş bildirebilir. Ancak bu kişiler süreçte taraf sıfatı kazanmazlar.

Türkiye’de verilen faydalı model belgeleri, patent belgeleri ile aynı koruma etkisini sağlar; ancak, özellikle aşağıda belirtilen hususlarda patentlerden önemli farklılıklar göstermektedir:

• Faydalı modeller, patentlerdeki 20 yıllık koruma süresinin aksine, başvuru tarihinden itibaren 10 yıllık bir koruma süresi sağlar.
• Faydalı model başvuruları yalnızca yenilik araştırmasına tabi tutulur; inceleme süreci uygulanmaz. Araştırma raporunun olumsuz olması hâlinde, başvuru sahibine en az bir kez görüşlere yanıt vererek başvuruyu kabul edilebilir hâle getirme imkânı tanınır.
• Faydalı model koruması için yalnızca yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri yeterlidir; buluş basamağı aranmaz. Ancak, teknik probleme çözüm getirmeyen unsurlar yenilik değerlendirmesinde dikkate alınmaz. Bu durum, belirli bir seviyeye kadar buluş basamağı benzeri bir değerlendirme yapıldığı anlamına gelir.
• Yöntem/süreçler ile kimyasal maddeler/bileşimler gibi konular faydalı model koruması kapsamı dışında tutulmuştur.

Yıllık Ücretler

Türkiye’deki faydalı model başvuruları, başvuru tarihinden itibaren üçüncü yıl ve sonraki her yıl için yıllık ücret ödemesine tabidir. Yıllık ücretin, faydalı model başvurusunun yıldönümüne denk gelen ayın aynı gününde ödenmesi gerekmektedir. Ödeme yapılmazsa, 6 aylık ek süre içerisinde zamlı olarak ödeme yapılması hâlinde hak kaybı yaşanmaz.

Bu ek sürede de ödeme yapılmaması hâlinde, hak kaybı oluşur. Ancak bu durum, TÜRKPATENT’in bildiriminden itibaren 2 ay içinde itiraz harcı ödenerek telafi edilebilir. Süre ihlalinin gerekçelendirilmesine gerek yoktur; sadece harcın ödenmesi yeterlidir.

Patent Başvurusunun Faydalı Modele veya Tersine Dönüştürülmesi

Patent başvuruları, talep üzerine faydalı model başvurusuna dönüştürülebilir. Aynı şekilde, faydalı model başvurusu da başvuru sahibinin talebiyle patent başvurusuna dönüştürülebilir. Faydalı modelden patente dönüşüm talebi, araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde yapılmalıdır.

Firmamız, müvekkillerini Avrupa Patent Ofisi (EPO) nezdinde Avrupa patent başvurularının yapılması ve takip edilmesi ile tescil sonrası itiraz süreçlerinde temsil etmektedir. Avrupa patent başvurularının tescil prosedürleri, Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) hükümlerine tabidir ve süreç, aşağıda özetlenen adımlara göre ilerlemektedir.

Avrupa patenti, EPC’ye taraf ülkelerde başvuruda belirtilen teknolojiyle ilgili olarak 20 yıl süreyle münhasır haklar sağlar. Şu anda söz konusu sözleşmeye taraf olan 39 ülke şunlardır: Arnavutluk (AL), Avusturya (AT), Belçika (BE), Bulgaristan (BG), İsviçre (CH), Güney Kıbrıs (CY), Çekya (CZ), Almanya (DE), Danimarka (DK), Estonya (EE), İspanya (ES), Finlandiya (FI), Fransa (FR), Birleşik Krallık (GB), Yunanistan (GR), Hırvatistan (HR), Macaristan (HU), İrlanda (IE), İzlanda (IS), İtalya (IT), Lihtenştayn (LI), Litvanya (LT), Lüksemburg (LU), Letonya (LV), Monako (MC), Karadağ (ME), Kuzey Makedonya (MK), Malta (MT), Hollanda (NL), Norveç (NO), Polonya (PL), Portekiz (PT), Romanya (RO), Sırbistan (RS), İsveç (SE), Slovenya (SI), Slovakya (SK), San Marino (SM) ve Türkiye (TR).

Avrupa Patent Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

EPC Madde 78 uyarınca başvuru sahipleri aşağıdaki belgeleri sunarak temel başvuru koşullarını karşılamalıdır:

• Avrupa patenti verilmesi talebi,
• Buluşa ilişkin tarifname,
• Bir veya daha fazla istem,
• Tarifname veya istemlerde atıf yapılan varsa çizimler,
• Özet,
• Resmî harçların ödenmesi.

Başvuru Tarihi Alınabilmesi İçin Asgari Şartlar

EPC Kural 40 uyarınca bir başvuru tarihinin tescil edilebilmesi için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekir:

• Avrupa patenti istendiğine dair açık bir beyan,
• Başvuru sahibinin kimliği veya iletişim kurulmasına olanak sağlayan bir bilgi,
• Tarifname veya daha önce yapılmış bir başvuruya atıf.

Bu işlemler, başvuru sahibinin uyruğundan veya ikamet ettiği ülkeden bağımsız olarak kendisi tarafından yapılabilir. Ancak EPC’ye taraf olmayan ülkelerin vatandaşları veya mukimleri, başvurudan sonra profesyonel bir vekil ile temsil edilmek zorundadır.

Başvuru Dili

EPO’nun resmî dilleri İngilizce, Fransızca ve Almancadır. Bununla birlikte, başvuru herhangi bir dille yapılabilir; ancak başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde çevirisinin sunulması gerekir.

İnceleme Aşaması

İnceleme talebinin yapılması ve inceleme ücretinin ödenmesi, başvurunun yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde gerçekleştirilmelidir. Eğer Genişletilmiş Avrupa Araştırma Raporu, başvuruda eksikliklere dair olumsuz görüş içeriyorsa, başvuru sahibi bu görüşlere yanıt vermekle yükümlüdür.

Tescil Aşaması

EPC Kural 71(3) uyarınca tescil edileceğine dair bildirimden sonra 4 ay içinde tescil ücreti ödenmeli ve istemlerin EPO’nun diğer iki resmî diline çevirileri sunulmalıdır.

Geçerlilik Aşaması (Validasyon)

Avrupa patenti, EPC’ye taraf ülkelerde aşağıdaki yollardan biriyle veya bu yolların kombinasyonu ile geçerli hâle gelebilir:

• Klasik Validasyon prosedürleri,
• Üniter Patent yolu,
• Her iki yöntemin kombinasyonu.

Klasik Validasyon yolunda, tescil bildiriminden itibaren üç ay içinde ilgili ülkelerin resmî dillerinde tarifnamenin çevirisinin sunulması ve gerekli ücretlerin ödenmesi gereklidir. Ancak Londra Anlaşması çerçevesinde bazı ülkeler bu çeviri şartını tamamen veya kısmen kaldırmıştır. Çeviri zorunluluğunu tamamen kaldıran ülkeler: Fransa, Almanya, İrlanda, Lihtenştayn, Lüksemburg, Monako, İsviçre ve Birleşik Krallık’tır. Çeviri talep eden ülkelerde validasyon süreleri çok katıdır ve yalnızca süre uzatımı için süresi içinde yapılan taleplerle telafi edilebilir.

Üniter Patent yolu, tescil bildiriminden itibaren 1 ay içinde seçilebilir. Bu yolla, Avrupa patenti doğrudan UPC (Birleşik Patent Mahkemesi) üyesi ülkelerde etkili hâle gelir. Bu ülkeler şunlardır: Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Portekiz, Romanya, Slovenya ve İsveç. Diğer EPC ülkelerinde koruma sağlamak için klasik validasyon yoluna başvurulması gereklidir.

Yenileme Ücretleri

Avrupa patent başvuruları, başvuru tarihinden itibaren üçüncü yıldan başlayarak her yıl yenileme ücretine tabidir. Yenileme ücretleri, başvuru yıldönümüne denk gelen ayın son gününe kadar ödenmelidir. Ödeme yapılmazsa, altı aylık ek süre içinde zamlı olarak ödeme yapılması mümkündür.

Tescil bildiriminden önce vadesi gelen yenileme ücretleri EPO’ya ödenir. Ancak tescil bildiriminden sonra vadesi gelen yenileme ücretleri, patentin geçerli olduğu ilgili ulusal ofislere ödenmelidir.

Üniter Patent durumunda ise yenileme ücretleri yalnızca EPO’ya ödenir. Bu sistemde herhangi bir ülke seçimini geri çekmek ya da belirli ülkeler için ayrı ayrı yenileme ücreti ödemek mümkün değildir.

Avrupa patentlerinin Türkiye’de hüküm ve sonuç doğurabilmesi için, EPC Madde 65 uyarınca geçerlilik (validasyon) işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Validasyon süreci, esas olarak resmi harçların ödenmesini ve tarifnamenin Türkçe çevirisinin sunulmasını içerir. Türk mevzuatı uyarınca geçerli (asıl) metin, Türkçe çeviri olarak kabul edilmekte olup, patentle ilgili herhangi bir hukuki süreçte esas alınacak metin Türkçe olandır. Ancak EPC Madde 70(3) uyarınca uygulama alanı bulan bir istisna mevcuttur: Hükümsüzlük davalarında, eğer Türkçe çeviri kapsam açısından daha dar bir koruma sağlıyorsa, bu durumda orijinal metin esas alınır. Bu nedenle, patent çevirisinin doğru ve eksiksiz yapılması hayati önem taşır.

Çeviri Hizmetlerimiz

Şirketimiz yüksek kalitede çeviri hizmeti sunmakta olup, “çift kontrol” prensibini titizlikle uygulamaktadır. Avrupa patentleri, teknik altyapıya sahip ve patent deneyimi olan bir çevirmen veya patent vekili tarafından çevrilmekte; ardından ortaya çıkan çeviri, başka bir patent vekili tarafından kontrol edilerek insan hataları en aza indirilmektedir.

Validasyon Süresi

Validasyon süresi, Avrupa patentinin tescil edildiğine ilişkin bilginin Avrupa Patent Bülteni’nde yayımlandığı tarihten itibaren kesin olarak 3 aydır. Bu süre sona erdiğinde, süre aşımı herhangi bir şekilde telafi edilemez. Bununla birlikte, çevirinin sunulması için 3 aylık ek süre talep edilebilir; ancak bu talebin validasyon süresi sona ermeden önce yapılması ve ilgili ek süre harcının ödenmesi gerekmektedir.

Sınırlama / İtiraz Süreci Sonrası Yeniden Validasyon (EPC Madde 99 ve 105a)

Sınırlama veya itiraz işlemleri sonucunda değişikliğe uğrayan Avrupa patentinin yeni hâlinin Türkçe çevirisi, ilgili kararın Avrupa Patent Bülteni’nde yayımlandığı tarihten itibaren 3 ay içinde TÜRKPATENT’e sunulmalıdır. Bu sürede işlem yapılmaması hâlinde, geriye etkili (ex tunc) hak kaybı oluşur ve söz konusu Avrupa patenti Türkiye bakımından baştan itibaren hiç hüküm doğurmamış sayılır.

Avrupa Patentlerinin Türkiye’de Yıllık Ücretleri

Geçerli hâle gelen Avrupa patentleri yıllık ücret ödemelerine tabidir. Yıllık ücretler, Avrupa patentinin başvuru tarihinin yıldönümüne tekabül eden ayın aynı gününde ödenmelidir. Ödeme yapılmazsa, 6 aylık ek süre içerisinde zamlı olarak ödeme hâlinde hak kaybı oluşmaz.

Bu ek 6 aylık süre içinde de ödeme yapılmaması durumunda, TÜRKPATENT’in bildiriminden itibaren 2 ay içinde itiraz harcı ödenerek hak kaybı telafi edilebilir. Süre ihlali için herhangi bir gerekçe sunulması gerekmez; sadece harcın ödenmesi yeterlidir.

Kullanım Zorunluluğu

Avrupa patenti Türkiye’de geçerli hâle geldiğinde, tıpkı diğer ulusal patentlerde olduğu gibi kullanım zorunluluğuna tabidir. Buna göre, tescil kararının Resmî Patent Bülteni’nde yayımlanmasından itibaren 3 yıl içinde veya başvuru tarihinden itibaren 4 yıl içinde (hangisi daha geç ise) patent konusu buluşun Türkiye’de kullanılması gerekir. Aksi hâlde, makul bir gerekçe (örneğin: ruhsatlandırma süreçlerinin uzun sürmesi gibi) sunulmadığı sürece, üçüncü kişiler zorunlu lisans talebinde bulunabilir.

Bu süre içinde TÜRKPATENT’e bir kullanım beyanı sunulabilir. Ancak bu beyanın verilmesi zorunlu değildir ve yapılmaması hâlinde herhangi bir idari yaptırım uygulanmaz. Kullanımın gerçekleşmemesi hâlindeki tek ciddi sonuç, üçüncü kişiler tarafından zorunlu lisans talebinde bulunulabilmesidir. Mahkeme, lisans ücretine taraflar arasında anlaşma sağlanamaması hâlinde kendisi karar verebilir. TÜRKPATENT, süresi içinde kullanım beyanı sunulmayan patentleri yayımlar.

Birçok patent sahibi, zorunlu lisans riskini bertaraf etmek amacıyla, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 128. maddesi uyarınca bir lisans verme teklifi sunarak yükümlülüğe alternatif bir çözüm sunmayı tercih etmektedir. Ancak bu yöntem de benzer sonuçlar doğurabilir; zira üçüncü kişiler, patent sahibinin lisans teklifine dayanarak lisans talebinde bulunabilir ve yine mahkeme gerekirse lisans şartlarını belirleyebilir.